Mitoloji çok özel bir alan. Bu denli içsel ama her şeyden önce toplumsal. Bu denli kadim ama tam da şimdide, burada. Bu denli kurmaca ama tüm gerçekliğin kökenini anlatıyor.

David A. Leeming’in Nurdan Soysal çevirisiyle Say Yayınlarından çıkan A’dan Z’ye Dünya Mitolojisi adlı kapsamlı çalışması bu mucizeler diyarına, mitolojinin kalbine inmek için eşsiz bir yol arkadaşı.

Bu titiz çalışma var oluşun kökenine, yaşamın dünya dışı bir çiçek gibi açıp kendini tam da dünyanın göbeğinde ortaya koyuşuna ilişkin mitleri derliyor. Son derece kapsamlı çalışmada Mısır mitolojisinden Polinezya mitlerine dek, birçok halkın öykülerini bulmak mümkün. Bu, karşılaştırmalı bir okuma ve çalışma yapmaya olanak sağladığı gibi, köken ortaklılıkları üzerine yeni düşüncelerin toprağını da besliyor.

Halkların doğuşu, ahlakın kökeni, doğa insan ilişkisi ve insanın kendini dışarıdan, olması gerekenle olan arasında kalarak nasıl gördüğünü anlatan bu mitler hâlâ güncel. Hâlâ kökenimizin peşindeyiz. Mitoloji hâlâ peşimizde.

“Dünya dinleriyle mitolojilerinin birleştirici gücünü karşılaştırmanın ve keşfetmenin önemi elbette yirminci yüzyılda anlaşılmaya başlanmadı. On üçüncü yüzyılda, büyük tasavvuf düşünürü, Mevleviliğin kurucusu Celaleddin Rumi bize bütün dini ayinlerle öykülerin aynı ‘hakikate’ ulaşan farklı yollardan başka bir şey olmadığını hatırlatmıştır. Can alıcı nokta, kişinin kendi öyküsüne, kendi yoluna çok bağlanıp, diğer öykülerle yolların geçerliliğini anlayamayacak hale gelmemesidir.”

arka kapak

Eskiden mitler halkların tarihini anlatan öyküler olarak okunurdu. Fakat Carl G. Jung, Mircea Eliade, Joseph Campbell ve Claude Lévi-Strauss gibi çağdaş araştırmacılar mitlere daha farklı bir gözle bakmamızı sağladılar. Mitler halkların kolektif bilinçdışında olup bitenlerin yansımasıydı, “uygar”ın zihni de mit yaratmaya en az “ilkel”in zihni kadar yatkındı ve tüm halkların bilinçdışının yansıması olan bu öykülerde belli arketipler vardı. David A. Leeming A’dan Z’ye Dünya Mitolojisi’nde mitlerin günümüzde nasıl okunması gerektiğine dair kısa bir girişten sonra dünyanın belli başlı tüm halklarının ortaya çıkışları, var oluşları, yaşayışları, doğayı ve kendilerini algılayışları hakkında anlatageldiği öyküleri sizin için özetliyor. Tek bir cilt içerisinde sadece eski Yunan değil, Kelt, İskandinav, Aborjin, Maya, Hint, Japon, Kızılderili, Dogon ve başka birçok halkın mitolojisini bulacaksınız.

Anıl Ceren Altunkanat

Kültür Mafyası Editörü

ceren@kulturmafyasi.com

Latest posts by Anıl Ceren Altunkanat (see all)

Paylaş