Yapı Kredi Yayınları etiketli Andrea Camilleri’nin Unvansız Maktul romanını Anıl Ceren Altunkanat değerlendirdi.

“Ve komünist Michele Ferrara, asıl adı buydu, hani şu katil sayılan, hiç suçu olmaksızın cehennem azabı yaşamak durumunda kalmıştı; defalarca tutuklanma, sürgün, açlık, aşağılanma, böyle yıllar ve yıllar boyu. Ben kendisini 1941’de kısa süreliğine serbest kalmışken, bir kapı eşiğine sinmiş, baştan aşağı kara giysiler içinde, umutsuzca ağlarken gördüğümde anlayamamıştım, o adamın kendi kendisinin yasını tuttuğunu, rejimin dayattığı bir sanal gerçekliğin dişlileri arasında un ufak olmuş kendi varlığına ağladığını anlayamazdım ki…”

Sanırım biz anlayabiliriz. Babalarımızın gözyaşlarından, adalet duygusunun arılığıyla tanıdığımız bir aile dostunun onmaz yarasından, analarımızın dile gelmeyen küskün anılarından…

Evet. Faşizmin – hâlâ yıkmaya devam eden faşizmin – yarattığı enkazlar önümüzde. Ferrara da bunlardan biri. Bir emekçi, Mussolini’nin yükselmeye başladığı İtalya’da bir savaşçı. Bir kurban. İşlemediği bir cinayetin – aklansa da – aklanmayan faili. Hayat boyu suçlu. Oysa masum ve kurbanın ta kendisi. Ama Mussolini İtalya’sında ne fark eder ki?

Andrea Camilleri’nin Unvansız Maktul romanı faşizmin İtalya’da yükselişini anlatırken, bunu insanların çıkarcılığını gizlemeden, ama haklıyı haksızdan ayırmak konusunda da tereddütte düşmeden yapıyor. Taraf tutuyor Camilleri; cesur ve ilkeli. Ve metne ustalıkla dokuyor tavrını; ne cesaret ne ilkeler fışkırıyor metinden. Propaganda akmıyor sözcüklerinden. Yazarın tarafı belli, haklı ve haksız belli. Gerisi size kalmış.

Faşizmin ne olduğu belli.

Unvansız Maktul, Andrea Camilleri, Çeviren Neyyire Gül Işık, Yapı Kredi Yayınları, 2018, roman, 228 sayfa

***

Unvansız Maktul iyi bir çeviri ancak tashih açısından beklenin altında kalıyor. Ayrıca çevirmen notu çok fazla ve gereksiz. (Bu konuda daha önce de yazdığım için aynı şeyleri tekrarlamak istemem, kısa kesiyorum.) Bu kadar çevirmen notu okurla metin arasına bir mesafe koyuyor, aradaki ilişkiyi soğutuyor. Ve kaçınılmaz olarak, metnin okura nüfuzunu azaltıyor.

Anıl Ceren Altunkanat

Kültür Mafyası Editörü

ceren@kulturmafyasi.com

Latest posts by Anıl Ceren Altunkanat (see all)

Paylaş